Eğitimde Fırsat Eşitliği İçin
Birlikte Çalışıyoruz.

Dezavantajlı Bölgede Geleceğin Mekânsal Özneleri ile bir Sosyal Etki İnşa Etmek

Nişantepe Mahallesi'nde, Özyeğin Üniversitesi'nin yanıbaşında bulunan Nişantepe Ortaokulu, dezavantajlı bölge statüsünde olup başta eğitimin niteliği, öğrenci devamsızlığı ve beslenme yetersizliği olmak üzere çeşitli konularda fırsat eşitsizliği kaynaklı sorunlarla mücadele ediyor.

Özyeğin Üniversitesi Sektörel Eğitim Bölümü tarafından geliştirilen ve 2024-2025 eğitim öğretim yılında tüm öğrenciler için zorunlu olan 'Sorumlu Yurttaşlık ve Etki' dersi kapsamında, Özü lisans öğrencilerinin Milli Eğitim Temel Kanunu'nda yer alan firsat eşitliği ilkesi doğrultusunda, Nişantepe Ortaokulunda eğitim görmekte olan ortaokul öğrencileri ile bir araya gelerek, Özü paydaşlarının yürütücülüğünde birlikte çalışacakları Nişantepe Etüt Programı (NEP) geliştirilmiş ve uygulanmıştır.

Öğrenciler, Nişantepe Etüt Programı kapsamında, 2024-25 yılı Güz ve Bahar dönemlerinde, her gün okul sonrasında bir araya gelerek, 'çocuk hakları'ndan 'bilgi işlemsel düşünme'ye, 'LGS sınav hazırlık sınıfları'ndan 'yapay zekayla hikaye görselleme'ye kadar 13 farklı projede birlikte çalışmış ve NEP aracılığıyla her iki grup için de çift yönlü kazanımlar gerçekleşmiştir.

Nişantepe Ortaokulu'nda Değişimler Yaşandı: Akademik Başarı, Beslenme ve Okul Aidiyetinde Artış...

Nişantepe Ortaokulu'nda LGS hazırlık süreci dışında tüm ortaokul seviyeleri için bir etüt programı ilk kez gerçekleşmiş olup, ~150 ortaokul öğrencisinden, güz döneminde 85, bahar döneminde ise 115 öğrenci katılım göstermiştir.

1. K12 Eğitimde Beslenme Yetersizliği: Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2022'ye Türkiye'den katılan çocukların yüzde 19,2'si, yani neredeyse beş öğrenciden biri, maddi kısıtlar nedeniyle haftada en az bir kez yemek yemediklerini bildiriyorlar. OECD ülkeleriyle karşılaştırıldığında Türkiye, bu oranın en yüksek olduğu ülke. Bu durum, Nişantepe ortaokul öğrencileri için de gözlenmiş ve çözüm olarak dönem boyunca her gün tedarik edilen bir öğün yemek beslenme molası olarak etüt programına dahil edilmiştir.

2. Devamsızlık: Devamsızlık sorununun büyük olduğu okulda yetkililer, NEP Etüt programına katılım gösteren öğrencilerin derslere devamlılıkta % 15 civarında bir artış gösterdiklerini, programın okul devamlılığına teşvik ettiğini belirtmişlerdir. Yetkililer, ayrıca okula devamlılığa ek olarak derse ilgi ve katılımda da anlamlı bir gelişme gözlemlediklerini ilettiler.

3. Akademik Gelişim: Akademik anlamda, Nişantepe ortaokulu'nda 2022-23 akademik yılından bu yana, LGS sınavını kazanan hiç bir öğrenci bulunmazken, NEP programının uygulandığı 2024-25 okul yılı sonunda sınava giren 14 öğrenciden 3'ünün LGS sınavını kazanmış olmaları ve iki öğrencinin de bu sınavda ingilizce bölümünü ilk kez hiç yanlışsız tamamlamaları sevindiricidir.

4. Disiplin Suçlarında Azalma: Okul yetkilileri, NEP programı süresince disiplin suçlarında da gözle görülür bir azalma olduğunu, disiplin soruşturmalarının yok denecek kadar azaldığını belirtilmiştir.

5. Sosyokültürel Gelişim: NEP'e katılan öğrencilerde akademik başarının ötesinde özbakım, dil gelişimi, ve sosyokültürel anlamda da olumlu gelişme gözlemlenmiştir.

Özü Öğrencileri ile Hak Temelli Çözümler ve Sorumlu Yurttaşlık Yolunda Bir Adım

NEP'in Özü öğrencileri üzerindeki etkisi: Bu programın lisans öğrencilerine 'dünyayla nasıl ilişkilendiklerini ve dünya ile nasıl etkileşimde bulundukları düşüncelerini sorgulamaya zorlayan 'bir alan sağlayarak' daha önce çok normal görünen yapıların ve uygulamaların sorgulanmasını tetiklediği gözlemlenmiştir.

NEP'e katılan ÖzÜ lisans öğrencilerinin, sahada ortaokul öğrencileri ile birlikte geçirdikleri etkileşimsel sürecin, uzun vadede toplumsal sorunları yerinde gözlemleyerek, çok katmanlı nedenlerini araştırıp eksiklikler için hak temelli, etkisi yuksek ve kalıcı çözümler geliştirmelerini, ve sorumlu bir yurttaş olarak toplumsal gelişimin etkin ve aktif bir paydaşı olmalarını teşvik etmesi beklenmektedir.

Özü paydaşları üzerindeki etkisi: Çekmeköy Milli Eğitim Müdürlüğü'nden, Özyeğin Üniversitesi öğrenci kulüpleri'ne çok geniş bir paydaş ağının katkılarıyla gerçekleşen NEP,, proje yürütücülerinin, öğrencilerin, ulaşım ve yemekten sorumlu idari birimlerin, programa katkıda bulunan herkesin, bir niyette ortaklaşmanın gücünü ve sinerjisini bizzat deneyimlemelerini sağlamıştır.

Nişantepe Etüt Programı (NEP), sosyal etkisinin yanı sıra uluslararası akademik literatüre katkı sağlayan bilimsel bir araştırmanın uygulama zeminini oluşturmuştur. Dr. Selin Üst ve Dr. Seda Dönmez tarafından kaleme alınan bu çalışma, program süresince elde edilen deneyimleri bilimsel bir perspektifle kayıt altına almaktadır.

Bilimsel Çerçeve ve Metodoloji: Araştırma, "Students as spatial agents: an exploration and reimagination of educational environments" başlığıyla Open House International dergisinde yayımlanmıştır. Çalışma, öğrencileri kendi eğitim alanlarının tasarımında aktif birer "mekânsal özne" olarak konumlandırarak; derinlemesine görüşmeler, bilişsel haritalama ve yapay zeka destekli görselleştirme tekniklerini içeren altı aşamalı yenilikçi bir metodolojiyi detaylandırmaktadır. Bu süreçte çocukların hayalindeki okul ortamları, tasarım odaklı bir yaklaşımla bilimsel bir veri setine dönüştürülmüştür.

Nişantepe Etüt Programı (NEP), bir yardım faaliyeti olmanın ötesinde, eğitimde fırsat eşitliğini "mekânsal temsil gücü" ve "katılımcı tasarım" prensipleriyle yeniden tanımlayan bir sosyal inovasyon modelidir. Bu program, Özyeğin Üniversitesi'nin "Sorumlu Yurttaşlık ve Etki" dersi doğrultusunda; akademik bilginin sahayla, teknolojinin ise çocuk hayalleriyle buluştuğu sürdürülebilir bir ekosistem inşa etmiştir.

Üniversite öğrencilerimizin toplumsal meselelere hak temelli çözümler geliştirme deneyimi ile Nişantepe Ortaokulu öğrencilerinin kendi geleceklerini şekillendirme motivasyonu birleştiğinde, ortaya çıkan sonuç sadece bir etüt programı değil; her iki taraf için de dönüştürücü bir öğrenme yolculuğu olarak görülmüştür.